GetStudySolution
Getstudysolution is an online educational platform that allows students to access quality educational services and study materials at no cost.
NCERT Solutions for class 6 Sanskrit chapter 3 – शब्द परिचयः 3
Back Exercise
Page No 18:
Question 1:
(क) उच्चारणं कुरुत।
| फलम् | गृहम् | पात्रम् | पुष्पम् |
| द्वारम् | विमानम् | कमलम् | पुस्तकम् |
| सूत्रम् | छत्रम् | भवनम् | जलम् |
(ख) चित्राणि दृष्ट्वा पदानि उच्चारयत।
Answer:
(क) दी गई तालिका को विद्यार्थी स्वयं बोलकर याद करने का प्रयास करें।
(ख) दिए गए चित्रों के नीचे नामों को पढ़कर बोलने का प्रयास करें।
Page No 19:
Question 2:
(क) वर्णसंयोजनं कृत्वा पदं कोष्ठके लिखत-
यथा-
| प् + अ + र् + ण् + अ + म् | = | पर्णम् |
| ख् + अ + न् + इ + त् + र् + अ + म् | = | |
| प् + उ + र् + आ + ण् + आ + न् + इ | = | |
| प् + ओ + ष् + अ + क् + आ + ण् + इ | = | |
| क् + अ + ङ् + क् + अ + त् + अ + म् | = |
(ख) अधोलिखितानां पदानां वर्णविच्छेदं कृरुत-
यथा-
| व्यजनम् | = | व् + य् + अ + ज् + अ + न् + अ + म् |
| पुस्तकम् | = | |
| भित्तिकम् | = | |
| नूतनानि | = | |
| वातायनम् | = | |
| उपनेत्रम् | = |
Answer:
(क)
| प् + अ + र् + ण् + अ + म् | = | पर्णम् |
| ख् + अ + न् + इ + त् + र् + अ + म् | = | खनित्रम् |
| प् + उ + र् + आ + ण् + आ + न् + इ | = | पुराणानि |
| प् + ओ + ष् + अ + क् + आ + ण् + इ | = | पोषकाणि |
| क् + अ + ङ् + क् + अ + त् + अ + म् | = | कङ्कतम् |
(ख)
| व्यजनम् | = |
व् + य् + अ + ज् + अ + न् + अ + म्
|
| पुस्तकम् | = |
प् + उ + स् + त् + अ + क् + अ + म्
|
| भित्तिकम् | = |
भ् + इ + त् + त् + इ + क् + अ + म्
|
| नूतनानि | = |
न् + ऊ + त् + अ + न् + आ + न् + इ
|
| वातायनम् | = |
व् + आ + त् + आ + य् + अ + न् + अ + म्
|
| उपनेत्रम् | = |
उ + प् + अ + न + ए + त् + र् + अ + म्
|
Page No 20:
Question 3:
चित्राणि दृष्ट्वा संस्कृतपदानि लिखत-
Answer:
Page No 21:
Question 4:
चित्रं दृष्ट्वा उत्तरं लिखत-
Answer:
Page No 22:
Question 5:
निर्देशानुसारं वाक्यानि रचयत −
| यथा-एतत् पतति। | (बहुवचने) | – | एतानि पतन्ति। |
| (क) एते पर्णे स्तः। | (बहुवचने) | – | .............................................. |
| (ख) मयूरः नृत्यति। | (बहुवचने) | – | .............................................. |
| (ग) एतानि यानानि। | (द्विवचने) | – | .............................................. |
| (घ) छात्रे लिखतः। | (बहुवचने) | – | .............................................. |
| (ङ) नारिकेलं पतति। | (द्विवचने) | – | .............................................. |
Answer:
| यथा-एतत् पतति। | (बहुवचने) | – |
एतानि पतन्ति।
|
| (क) एते पर्णे स्तः। | (बहुवचने) | – |
एतानि पर्णानि सन्ति।
|
| (ख) मयूरः नृत्यति। | (बहुवचने) | – |
मयूराः नृत्यन्ति।
|
| (ग) एतानि यानानि। | (द्विवचने) | – |
एते यानम्।
|
| (घ) छात्रे लिखतः। | (बहुवचने) | – |
छात्राः लिखन्ति।
|
| (ङ) नारिकेलं पतति। | (द्विवचने) | – |
नारिकेले पततः
|
Page No 22:
Question 6:
उचितपदानि संयोज्य वाक्यानि रचयत-
| कोकिले | विकसति | |
| पवनः | नृत्यन्ति | |
| पुष्पम् | उत्पतति | |
| खगः | वहति | |
| मयूराः | गर्जन्ति | |
| सिंहाः | कूजतः |
Answer:
| कोकिले | कूजतः | |
| पवनः | वहति | |
| पुष्पम् | विकसति | |
| खगः | उत्पतति | |
| मयूराः | नृत्यन्ति | |
| सिंहाः | गर्जन्ति |